Премьер-министр Олжас Бектенов ел тұрғындарының жанармай сапасына қатысты жиілеген шағымдары бойынша депутаттық сауалға жауап берді, деп хабарлайды astana24.com.
Қыркүйекте өткен Құрылтай отырысында депутат Асхат Рахымжанов қазақстандықтардың жанармай сапасына қатысты шағымдануы жиілегеннен кейін жанармай құю бекеттерінен сынама алуды ұсынған.
Оның айтуынша, елімізде АИ-95 және АИ-98 маркалы автомобиль бензинінің сапасы күрт төмендегеніне байланысты азаматтардан шағым көбейген.
"Жанармай құйғаннан кейін көліктер тұрақсыз жұмыс істей бастайды: форсункалар, оталдыру шамдары, катализаторлар және басқа да қымбат тұратын тораптар істен шығады. Кей жағдайда иелері жөндеуге 200 мыңнан 600 мың теңгеге дейін жұмсауға мәжбүр – бұл көптеген отбасының бюджетіне ауыр соққы", – деген еді Асхат Рахымжанов.
Ол осы сауалын премьер-министрге жолдаған. Бектеновтің жауабы Құрылтайдың ресми сайтында жарияланды.
Жанармай сынамасы
Бектеновтің айтуынша, Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексте кондициялық емес мұнай өнімдерін айналымға шығарғаны және оларды қайта өңдеусіз сақтағаны үшін жауапкершілік қарастырылған, сондай-ақ мұнай өнімдері мен түскен табысты тәркілеу мүмкіндігі бар.
Ол 2026 жылдың басынан бері жанармай құю бекеттерінде 76 бақылау іс-шарасы, соның ішінде жоспардан тыс тексерістер, профилактикалық бақылау және бақылау мақсатында жанармай сатып алынғанын атап өтті.
"Бензиннің 78 үлгісі алынды. Зертханалық зерттеулердің нәтижесі бойынша 3 жағдайда (Алматы қаласы, Қызылорда облысы, Жетісу облысы) белгіленген талаптарға сәйкессіздік расталды. Анықталған фактілер бойынша заңнамаға сәйкес ден қою шаралары қабылданды", – деп мысал келтірді Бектенов.
Сонымен қатар 25 тамызда Павлодар мұнай-химия зауытында тексеру жүргізілгенін еске салды. Зауыттағы бензин сынамаларын зертханалық зерттеу қорытындысы бойынша үлгілердің барлық белгіленген талаптарға сәйкестігі расталды.
Бақылау жүйесін өзгерту
Қазір Ведомствоаралық комиссия бензин өндірісінен бастап оны түпкілікті тұтынушыға сатуға дейінгі барлық технологиялық және логистикалық процестерге аудит жүргізіп жатыр. Аудит қорытындысы бойынша отын айналымының сапасын бақылауды күшейту бойынша қажетті шаралар әзірленеді.
Оған қоса мұнай өнімдері сапасының қадағалануын қамтамасыз ету үшін Құрылтайдың қарауында мемлекеттік бақылау нысандарының бірі ретінде тергеу механизмін енгізуді көздейтін заң жобасы жатыр.
"Бұл анықталған сәйкессіздіктердің себептерін анықтауға және өнімнің жеткізілуін өндірушіге немесе импорттаушыға дейін қадағалауға мүмкіндік береді", – делінген жауапта.
Сонымен қатар отынның әрбір жеке партиясын өндірушіден немесе импорттаушыдан бастап нақты жанармай құю бекетіне дейін қадағалауды қамтамасыз ету шаралары пысықталуда, оның ішінде отынның шығу тегі мен зертханалық бақылау нәтижелері туралы мәліметтерге QR-код беру қарастырылған.
Шығынды өтеу
Бектеновтің айтуынша, сатушы тауардың кемшіліктері салдарынан тұтынушының өміріне, денсаулығына немесе мүлкіне келтірілген зиянды өтеуге міндетті, ал тауардың кемшілігі расталған жағдайда – сараптама жүргізуге байланысты шығындарды да өтеуге тиіс.
Бұдан бөлек тауардың кемшіліктері салдарынан келтірілген зиян сатушының (дайындаушының) кінәсіне қарамастан өтелуге жатады және жәбірленушінің таңдауы бойынша сатушы немесе дайындаушыдан өтеледі.
"Осылайша сапасыз отынды пайдалану салдарынан көлікке зиян келген жағдайда тұтынушы оны өтеу туралы талапты тікелей сатушыға немесе өндірушіге қоюға құқылы.
Бұл ретте мұнай өнімінің сапасы жеткізу тізбегінің нақты қай қатысушысынан нашарлағанын анықтау заңнамада көзделген рәсімдер аясында жүзеге асырылады және тұтынушының келтірілген зиянды өтеу туралы талап қою құқығын шектемейді", – деді Бектенов.
Контекст
Еске сала кетейік, бұған дейін Павлодар мұнай-химия зауытындағы бензин сапасына қатысты шағымдар түскені белгілі болған еді. Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов зерттеу үшін сынамалар алынып жатқанын мәлімдеді.
Кейінірек кәсіпорын мәлімдеме жасап, тәуелсіз зертханадағы зерттеу нәтижелері туралы хабарлады. Сауда министрлігі сапаға қатысты шағымдардан кейін Павлодар мұнай-химия зауытынан алынған бензиннің арбитраждық сынамалары тексерілетінін жариялады.
Ведомство сонымен қатар 17 жанармай құю бекетінен бақылау үшін бензин сатып алынғанын мәлімдеді: бесеуі Алматыда, бесеуі Алматы облысында, алтауы Абай облысында және біреуі Жамбыл облысында.
Кейінірек Сауда министрлігінің Техникалық реттеу және метрология комитеті 2025 және 2026 жылдардағы жанармай құю бекеттеріндегі тексерулердің нәтижелері туралы хабарлады.
