Wildberries сатып алушылары жаңа мүмкіндікке ие болды – енді олар тауарды жеткізудің ең қолайлы нұсқасын таңдай алады немесе тауарды тікелей сатушының дүкенінен алып кете алады. Өз кезегінде платформа селлерлерге (сатушыларға) бизнесті ауқымдандыруға, аудиторияны кеңейтуге және тапсырыстар санын арттыруға көмектесетін икемді сценарийлерді ұсынды.
Қазақстандағы e-commerce нарығы қарқынды өзгеріп жатыр. Жылдамдық пен икемділік сатып алушылардың басты талабына айналды, ал маркетплейстер бұл талапқа сай болуға тырысып жатыр. NUR.KZ жедел жеткізу мен бөлшек сауда желілерінен тауарды алып кету модельдерінің іске қосылуы онлайн-сауда нарығындағы ойын ережелерін қалай өзгертіп жатқанын және жаңа форматтардың қандай тиімді тұстары қазірдің өзінде сатып алушылардың өмірін жайлы ете түскенін анықтауды жөн көрді.
Бүгінгі таңда қазақстандық кәсіпкерге тек маркетплейсте болу жеткіліксіз. Жоғары бәсекелестік жағдайында омниканалдылық өсімге әсер ететін басты факторға айналып отыр. Онлайн-платформаны офлайн-бөлшек саудамен икемді түрде біріктіретін сату моделін таңдау маңызды – бұл бизнеске айналымды еселеп арттыруға, аудиторияны қамтуды кеңейтуге және тиімді ауқымдандыру жүргізуге мүмкіндік береді.
Сол себепті Wildberries Қазақстанда жеткізудің жаңа модельдерін – DBS, EDBS пен Click&Collect-ті дамытып жатыр. Бұл модельдер сатушыларға тауарларды клиенттерге өз бетінше жеткізуге, экспресс-жеткізуді ұйымдастыруға немесе өздерінің офлайн-нүктелері арқылы тапсырыстарды табыстауға мүмкіндік береді.
Жаңа форматтар қалай жұмыс істейді?
Бұған дейін маркетплейс платформа қоймалары мен тапсырыс беру пункттері арқылы стандартты жеткізу схемасы бар "бірыңғай витрина" ретінде қабылданса, қазіргі уақытта икемді сценарийлер жаңа аудиторияны тартудың тәсіліне әрі салауатты бәсекелестік құралына айналуда. Сонымен қатар бұл маркетплейске мүлде жаңа санаттарды шығаруға мүмкіндік береді: ірі габаритті техника, жиһаз, тез бұзылатын азық-түлік және тіпті дайын тағамдар.
Сатып алушы талаптарының жаңа деңгейі
RWB сатушы күшімен жеткізу бизнес-юнитінің басшысы Елизавета Шлеин маркетплейстер барлық тауар санаты үшін әмбебап шешім болудан қалғанын атап өтті. Сатып алушы қолайлылық тұрғысынан әлдеқайда талапшыл бола бастады:
"Сатып алушы кең ассортиментке, тиімді бағаға, түсінікті әрі қарапайым интерфейске үйренген. Енді осы базалық талаптарға жаңа аса маңызды фактор – жылдам әрі сапалы жеткізу қосылды. Сатып алушы тауарды нақты қашан ала алатынын немесе оны қайдан алып кете алатынын түсінгісі келеді және ол үшін мерзімдердің қатаң сақталуы маңызды".
Экспресс-жеткізу (EDBS) "дәл осы жерде және дәл қазір" қажет болатын тауар түрлеріне қолайлы: күнделікті сұранысқа ие тауарлар, электроника, зоотауарлар. Әсіресе экспресс-жеткізу азық-түлік пен дайын тағам саласында өте тиімді жұмыс істейді, өйткені бұл санатта уақыт – өнім құндылығының бір бөлігі.
Экспресс-жеткізудің жылдамдығына келер болсақ, қазіргі уақытта бағдар ретінде төрт сағатқа дейінгі мерзім ұсынылып жүр, десе де компания Қазақстандағы серіктестерімен 30–90 минут ішінде жеткізу сценарийлерін талқылап жатыр. Бұл ретте платформа қызмет көрсету сапасы мен уақыт лимитінің сақталуын қатаң бақылайды.
Click&Collect сценарийі кезінде (онлайн тапсырыс беру және сатушының офлайн-нүктесінен өзі алып кету) маркетплейс іс жүзінде дәстүрлі ритейл үшін виртуалды витринаға айналады.
"Сатып алушы тауарды көреді, сатып алу туралы шешім қабылдайды және оны өзіне ең ыңғайлы нүктеде броньдайды. Ол тауар табысталуға дайын болған бойда оны алып кете алады, кез келген жағдайда тауардың алып кетуге дайын болу мерзімі бір сағаттан басталады", – деді Елизавета Шлеин.
DBS сценарийі ірі габаритті тауарларды сататындар үшін барынша ыңғайлы: жиһаз, үйге арналған ірі заттар, автобөлшектер, арнайы жабдықтар және тіпті модульдік моншалар. Сатушы тауарды сатып алушыға тікелей өзі жеткізеді, бұл оған логистика процесін жақсырақ бақылауға мүмкіндік береді. Бөлшек сауда нүктелерін маркетплейс экожүйесіне интеграциялау жаңа мүмкіндіктер ашады: e-commerce дамыған инфрақұрылымға ие болса, ал классикалық ритейл цифрлық платформаның көпмиллиондық аудиториясына қол жеткізеді.
Ірі ойыншыларға арналған толыққанды құрал
Бүгінде Қазақстандағы Wildberries-тің жаңа сату модельдерін тек шағын селлерлер ғана емес, нарықтың ірі ойыншылары да белсенді түрде қолданып жүр. Қазақстандықтарға ZETA, MARWIN, iSpace, Tefal және т.б. танымал брендтер мен сауда желілерінің тауарлары әзірден-ақ қолжетімді. Бұл мұндай жеткізу модельдері логистикасы қалыптасқан әрі қызмет көрсетуге жоғары талаптар қоятын ритейлерлер арасында сұранысқа ие болып жатқанын көрсетеді. Wildberries өкілдерінің айтуынша, бұл нарық үшін маңызды белгі – жеткізу модельдері енді эксперимент емес, толыққанды коммерциялық құрал ретінде қабылдана бастады. Бұл соңғы жылдағы нақты ішкі статистикамен де расталып отыр:
Мұндай динамика жаңа форматтардың бизнес үшін тиімді екенін дәлелдей түседі, ал тапсырыс көлемі мен жүйеге қосылып жатқан кәсіпкерлер саны алдағы уақытта да сенімді түрде өсе бермек.
Қазақстандағы сұраныстар қалай өзгеріп жатыр
ТМД-дағы DBS бағытының басшысы Артем Герасимов Қазақстан қазірдің өзінде толысқан e-commerce нарығының сипаттамаларын көрсетіп отырғанын атап өтті. Елдегі электрондық коммерцияның үлесі кәдімгі бөлшек саудамен салыстырғанда айтарлықтай жоғары және электронды сауданың өзі де нық сеніммен өсуін жалғастырып жатыр.
Артем Герасимовтің айтуынша, онлайн-сатып алу құрылымы да өзгеріп келеді. Егер бірнеше жыл бұрын негізгі санаттар fashion (сән) мен электроника болса, бүгінде үйге арналған тауарлар, автотауарлар, азық-түлік және ірі габаритті өнімдер сегментінде сұраныс белсенді түрде артып келеді. Сонымен қатар сатып алушылар контенттің сапасына, жеткізу жылдамдығына және тауарды алу ыңғайлылығына көбірек талап қоя бастады.
"Тұтынушылар жедел жеткізуді жиірек таңдайтын болған. Экспресс-жеткізу бағыт ретінде сатып алу жиілігін арттыруға көмектеседі, яғни сатып алушылар тапсырыстың бұл түріне жиі қайта оралады. Сондай-ақ экспресс-жеткізу конверсияны арттырады, өйткені клиент баға мен алу ыңғайлылығын қоса алғанда, бірнеше факторды бағалай отырып, сатып алу туралы шешім қабылдайды. Бұл жерде дәл осы шарттардың теңгерімі маңызды", – дейді Артем Герасимов.
Бүгінде жедел жеткізу Алматы мен Астанада белсенді дамып келеді, бірақ қазірдің өзінде бүкіл ел бойынша ірі қалаларда жұмыс істейтін grocery-желілерімен келіссөздер жүргізіліп жатыр.
Жаңа модельдердің мақсаты қарапайым: Wildberries қазақстандықтардың қажеттіліктеріне және жергілікті бизнестің шынайы жағдайларына бейімделуде. Қазіргі уақытта алаңның міндеті – кәсіпкерлерді қолдау және оларға да, клиенттерге да таңдау еркіндігін беру. Екі тарапқа да ыңғайлы болған кезде, бүкіл нарық ұтады.
